آیا وارد کردن مکمل‌های چربی در جیره بر شرایط بدنی دام اثر می گذارد؟

دکتر James K. Drackley

 آیا وارد کردن مکمل‌های چربی در جیره بر شرایط بدنی دام اثر می گذارد؟ و چگونه تعادل اسیدهای چرب زنجیره بلند در گاوهای شیری بر شرایط بدنی، چربی شیر، و تولید شیر اثر می گذارند.

اسید پالمتیک (C16:0)، اسید استئاریک (C18:0) و اسید اولئیک (C18-1)، اسیدهای چربی هستند که بیشتراز دیگر اسیدهای چرب در مکمل های تغذیه‌ای معمول دام یافت می‌شوند (البته نسل جدید مکمل‌های چربی محافظت شده شامل اسیدهای چرب ضروری هم در حال ورود و رشد در بازار می‌باشند).

در هنگام بالانس مثبت انرژی، از اسیدهای چرب جیره غذایی دام شیرده عمدتاً برای موارد زیر استفاده می‌شود:

  • اکسیداسیون برای تولید انرژی
  • ذخیره شدن به شکل تری‌گلیسیرید در بافت چربی بدن یا در بافت های واسطه‌ای مانند کبد
  • ترشح در شیر به عنوان چربی شیر

 

در هنگام بالانس منفی انرژی، اسیدهای چرب جیره دام عمدتاً در موارد زیر استفاده می شود:

  • اکسیداسیون در جهت تولید انرژی
  • ترشح در شیر به عنوان چربی شیر

 

پس بنابراین در سیستم های فیزیولوژیک در هنگام بالانس منفی انرژی، اسیدهای چرب به شکل تری‌گلیسیرید در بافت‌ها ذخیره نخواهند شد. 

در گذشته مطالب فراوانی درباره سرانجام اسیدپالمتیک و اسید استئاریک در بدن گاوهای شیرده گفته شده است. ما یک تحقیق در محیط آزمایشگاه با استفاده ازبافت‌های غدد پستانی انجام دادیم و اثرات اسیدهای چرب زنجیره بلند را در سنتز چربی در غدد پستانی نشان دادیم. نتایج نشان داد که اسید پالمتیک منجر به تحریک سنتز تری‌گلیسیرید شد این درحالیست که دیگر اسیدهای چرب دیگر یا خنثی عمل کردند یا عامل بازدارنده برای تولید و ترشح تری گلیسیرید در شیر بودند. 

در تحقیق دیگری که اخیراً در دانشگاه آیداهو آمریکا انجام شد، محققان 500 تا 1500 گرم مکمل چربی اسید پالمتیک را هر روز در اختیار دام قرار دادند. در نتیجه، تولید شیر و چربی شیر هر دو افزایش یافت. با توجه به نتایج تحقیقات دیگر می‌توان این طور نتیجه گرفت که:

- مکمل هایی با درصد بالای اسید پالمیتیک می‌توانند به میزان کمی تولید شیر و چربی شیر را افزایش دهند. 

به نظر می رسد که اسید پالمتیک با کارایی بیشتری به چربی شیر تبدیل می‌شود. اما با توجه به اصل ساده ترمودینامیک نباید فراموش کرد که اگر تمام یا اغلب اسیدهای چرب را به چربی شیر انتقال دهیم این اسیدهای چرب برای دیگر عملکردهای دام مانند اکسیداسیون انرژی و گردش فزیولوژیک منابع ذخیره شده در دسترس نخواهند بود.

در مقایسه با مکمل های چربی شامل اسید پالمتیک خالص، یک مکمل چربی متعادل حاوی اسید پالمتیک و اسید استئاریک و اسیدهای چرب غیر اشباع می‌تواند اثرات سودمند بیشتری برای فراهم کردن انرژی و بازیابی ذخایر جسمی دام در زمان تعادل منفی انرژی داشته باشد.